ਆਮ ਗਿਆਨ ਕੁਇਜ਼ (Punjabi GK Quiz)

ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ (ਸਵਰਨ ਮੰਦਰ) ਕਿਸ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਹੈ?

• ਲੁਧਿਆਣਾ
• ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ
• ਜਲੰਧਰ
• ਪਟਿਆਲਾ

Answer: ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ. ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਚਾਰ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਚਾਰੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਹਰ ਇਨਸਾਨ ਲਈ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਹੋਣ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

'ਪੰਜਾਬ' ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਅਰਥ ਕੀ ਹੈ?

• ਪੰਜ ਪਹਾੜ
• ਪੰਜ ਸ਼ਹਿਰ
• ਪੰਜ ਦਰਿਆ (ਪਾਣੀ)
• ਪੰਜ ਗੁਰੂ

Answer: ਪੰਜ ਦਰਿਆ (ਪਾਣੀ). ਫ਼ਾਰਸੀ ਦੇ 'ਪੰਜ' ਅਤੇ 'ਆਬ' (ਪਾਣੀ) ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਇਹ ਨਾਂ ਪੰਜ ਦਰਿਆਵਾਂ ਦੀ ਧਰਤੀ ਦੱਸਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦਰਿਆ ਹਨ ਸਤਲੁਜ, ਬਿਆਸ, ਰਾਵੀ, ਚਨਾਬ ਅਤੇ ਜਿਹਲਮ।

ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦਾ ਜਨਮ ਅਸਥਾਨ ਨਨਕਾਣਾ ਸਾਹਿਬ ਅੱਜ ਕਿਸ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੈ?

• ਭਾਰਤ
• ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ
• ਨੇਪਾਲ
• ਪਾਕਿਸਤਾਨ

Answer: ਪਾਕਿਸਤਾਨ. ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦਾ ਜਨਮ 1469 ਵਿੱਚ ਰਾਇ ਭੋਇ ਦੀ ਤਲਵੰਡੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਹੁਣ ਨਨਕਾਣਾ ਸਾਹਿਬ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ, ਲਾਹੌਰ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੂਰੀ ਉੱਤੇ ਹੈ।

13 ਅਪ੍ਰੈਲ 1919 ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਜਲ੍ਹਿਆਂਵਾਲਾ ਬਾਗ਼ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਕਿਸ ਤਿਉਹਾਰ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਸਨ?

• ਲੋਹੜੀ
• ਵਿਸਾਖੀ
• ਦੀਵਾਲੀ
• ਹੋਲਾ ਮਹੱਲਾ

Answer: ਵਿਸਾਖੀ. ਵਿਸਾਖੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਜਨਰਲ ਡਾਇਰ ਦੇ ਹੁਕਮ ਉੱਤੇ ਨਿਹੱਥੇ ਲੋਕਾਂ ਉੱਤੇ ਗੋਲੀਆਂ ਚਲਾਈਆਂ ਗਈਆਂ। ਇਸ ਸਾਕੇ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਰਬਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਨੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦਾ ਦਿੱਤਾ 'ਸਰ' ਦਾ ਖ਼ਿਤਾਬ ਵਾਪਸ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

ਲੋਹੜੀ ਦੇ ਗੀਤ 'ਸੁੰਦਰ ਮੁੰਦਰੀਏ' ਵਿੱਚ ਕਿਸ ਲੋਕ-ਨਾਇਕ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?

• ਦੁੱਲਾ ਭੱਟੀ
• ਜੱਗਾ ਜੱਟ
• ਮਿਰਜ਼ਾ
• ਪੂਰਨ ਭਗਤ

Answer: ਦੁੱਲਾ ਭੱਟੀ. ਅਕਬਰ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਦੁੱਲਾ ਭੱਟੀ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਦਾ 'ਰੌਬਿਨ ਹੁੱਡ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਲੋਕ-ਕਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਉਸ ਨੇ ਸੁੰਦਰੀ ਅਤੇ ਮੁੰਦਰੀ ਨਾਂ ਦੀਆਂ ਦੋ ਕੁੜੀਆਂ ਦਾ ਵਿਆਹ ਆਪ ਕਰਵਾਇਆ ਸੀ।

ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਕਿਸ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?

• ਪੰਜਾਬ ਕੇਸਰੀ
• ਸ਼ਹੀਦ-ਏ-ਆਜ਼ਮ
• ਸ਼ੇਰ-ਏ-ਪੰਜਾਬ
• ਲੋਹ ਪੁਰਸ਼

Answer: ਸ਼ੇਰ-ਏ-ਪੰਜਾਬ. ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਲਾਹੌਰ ਨੂੰ ਰਾਜਧਾਨੀ ਬਣਾ ਕੇ ਸਿੱਖ ਰਾਜ ਕਾਇਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 'ਸ਼ੇਰ-ਏ-ਪੰਜਾਬ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 'ਪੰਜਾਬ ਕੇਸਰੀ' ਲਾਲਾ ਲਾਜਪਤ ਰਾਏ ਦਾ ਅਤੇ 'ਸ਼ਹੀਦ-ਏ-ਆਜ਼ਮ' ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਦਾ ਖ਼ਿਤਾਬ ਹੈ।

ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ 1699 ਵਿੱਚ ਖ਼ਾਲਸਾ ਪੰਥ ਦੀ ਸਾਜਨਾ ਕਿਸ ਥਾਂ ਕੀਤੀ?

• ਸ੍ਰੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਸਾਹਿਬ
• ਸ੍ਰੀ ਆਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ
• ਤਲਵੰਡੀ ਸਾਬੋ
• ਪਟਨਾ ਸਾਹਿਬ

Answer: ਸ੍ਰੀ ਆਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ. ਸ੍ਰੀ ਆਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਪੰਜ ਪਿਆਰਿਆਂ ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਛਕਾ ਕੇ ਖ਼ਾਲਸਾ ਸਾਜਿਆ। ਪਟਨਾ ਸਾਹਿਬ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦਾ ਜਨਮ ਅਸਥਾਨ ਹੈ।

ਸ਼ਹੀਦ ਭਗਤ ਸਿੰਘ, ਰਾਜਗੁਰੂ ਅਤੇ ਸੁਖਦੇਵ ਨੂੰ 23 ਮਾਰਚ 1931 ਨੂੰ ਕਿਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਫਾਂਸੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ?

• ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ
• ਦਿੱਲੀ
• ਮੀਆਂਵਾਲੀ
• ਲਾਹੌਰ

Answer: ਲਾਹੌਰ. ਤਿੰਨਾਂ ਨੂੰ ਲਾਹੌਰ ਸੈਂਟਰਲ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਮਿੱਥੇ ਦਿਨ ਤੋਂ ਇੱਕ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਫਾਂਸੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਸਕਾਰ ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਨੇੜੇ ਹੁਸੈਨੀਵਾਲਾ ਵਿੱਚ ਸਤਲੁਜ ਦੇ ਕੰਢੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਹੁਣ ਕੌਮੀ ਸ਼ਹੀਦੀ ਯਾਦਗਾਰ ਹੈ।

ਗੁਰਮੁਖੀ ਲਿਪੀ ਨੂੰ ਮਿਆਰੀ ਰੂਪ ਦੇਣ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਕਿਸ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?

• ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ
• ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ
• ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਦੇਵ ਜੀ
• ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਜੀ

Answer: ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਦੇਵ ਜੀ. ਸਿੱਖ ਪਰੰਪਰਾ ਅਨੁਸਾਰ ਦੂਜੇ ਗੁਰੂ, ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ 16ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਗੁਰਮੁਖੀ ਨੂੰ ਮਿਆਰੀ ਰੂਪ ਦਿੱਤਾ। ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਗੁਰਮੁਖੀ ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹਨ।

ਭਾਰਤ ਦੀ ਹਰੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦਾ ਪਿਤਾ ਕਿਸ ਵਿਗਿਆਨੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?

• ਵਰਗੀਜ਼ ਕੁਰੀਅਨ
• ਐੱਮ. ਐੱਸ. ਸਵਾਮੀਨਾਥਨ
• ਹੋਮੀ ਭਾਬਾ
• ਸੀ. ਵੀ. ਰਮਨ

Answer: ਐੱਮ. ਐੱਸ. ਸਵਾਮੀਨਾਥਨ. 1960ਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਣਕ ਅਤੇ ਝੋਨੇ ਦੇ ਵੱਧ ਝਾੜ ਵਾਲੇ ਬੀਜਾਂ ਨਾਲ ਆਈ ਹਰੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਅਸਰ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਦਿਸਿਆ। ਵਰਗੀਜ਼ ਕੁਰੀਅਨ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਦੀ 'ਚਿੱਟੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀ' ਦਾ ਪਿਤਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਨਕਸ਼ਾ ਕਿਸ ਮਸ਼ਹੂਰ ਆਰਕੀਟੈਕਟ ਨੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ?

• ਲ ਕਾਰਬੂਜ਼ੀਏ (Le Corbusier)
• ਐਡਵਿਨ ਲੁਟੀਅਨਜ਼
• ਚਾਰਲਸ ਕੋਰੀਆ
• ਲਾਰੀ ਬੇਕਰ

Answer: ਲ ਕਾਰਬੂਜ਼ੀਏ (Le Corbusier). ਸਵਿਸ-ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਆਰਕੀਟੈਕਟ ਲ ਕਾਰਬੂਜ਼ੀਏ ਨੇ 1950ਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਨੂੰ ਸੈਕਟਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਕੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕੀਤਾ। ਐਡਵਿਨ ਲੁਟੀਅਨਜ਼ ਨੇ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਦਾ ਨਕਸ਼ਾ ਬਣਾਇਆ ਸੀ।

ਮਿਲਖਾ ਸਿੰਘ ਨੂੰ 'ਉੱਡਣਾ ਸਿੱਖ' (Flying Sikh) ਦਾ ਖ਼ਿਤਾਬ ਕਿਸ ਨੇ ਦਿੱਤਾ ਸੀ?

• ਜਵਾਹਰਲਾਲ ਨਹਿਰੂ
• ਡਾ. ਰਾਜੇਂਦਰ ਪ੍ਰਸਾਦ
• ਜਨਰਲ ਅਯੂਬ ਖ਼ਾਨ
• ਗਮਾਲ ਅਬਦੁਲ ਨਾਸਿਰ

Answer: ਜਨਰਲ ਅਯੂਬ ਖ਼ਾਨ. 1960 ਵਿੱਚ ਲਾਹੌਰ ਦੀ ਦੌੜ ਵਿੱਚ ਮਿਲਖਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਅਬਦੁਲ ਖ਼ਾਲਿਕ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ। ਤਦ ਜਨਰਲ ਅਯੂਬ ਖ਼ਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਦੌੜੇ ਨਹੀਂ, ਉੱਡੇ ਹੋ, ਅਤੇ ਇੱਥੋਂ ਹੀ ਇਹ ਨਾਂ ਪਿਆ।

ਵੰਡ ਦੇ ਦਰਦ ਬਾਰੇ ਕਵਿਤਾ 'ਅੱਜ ਆਖਾਂ ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ ਨੂੰ' ਕਿਸ ਨੇ ਲਿਖੀ?

• ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਪ੍ਰੀਤਮ
• ਸ਼ਿਵ ਕੁਮਾਰ ਬਟਾਲਵੀ
• ਸੁਰਜੀਤ ਪਾਤਰ
• ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ

Answer: ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਪ੍ਰੀਤਮ. ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਪ੍ਰੀਤਮ ਨੇ 1947 ਦੀ ਵੰਡ ਵੇਲੇ ਹੋਏ ਕਤਲੇਆਮ ਤੋਂ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ 'ਹੀਰ' ਦੇ ਕਵੀ ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਕੇ ਇਹ ਕਵਿਤਾ ਲਿਖੀ। ਉਹ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ ਸੀ।

ਸਤਲੁਜ ਦਰਿਆ ਉੱਤੇ ਬਣਿਆ ਭਾਖੜਾ ਡੈਮ ਕਿਸ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਹੈ?

• ਪੰਜਾਬ
• ਹਰਿਆਣਾ
• ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼
• ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ

Answer: ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼. ਭਾਖੜਾ ਡੈਮ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਬਿਲਾਸਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ, ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਹੱਦ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਝੀਲ ਦਾ ਨਾਂ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਨਾਂ ਉੱਤੇ ਗੋਬਿੰਦ ਸਾਗਰ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ, ਜਦਕਿ ਨੰਗਲ ਡੈਮ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਹੈ।

ਸ਼ਿਵ ਕੁਮਾਰ ਬਟਾਲਵੀ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਦੇ ਜੇਤੂ ਬਣੇ। ਇਹ ਪੁਰਸਕਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸ ਰਚਨਾ ਲਈ ਮਿਲਿਆ?

• ਪਿੰਜਰ
• ਸੱਸੀ ਪੁੰਨੂੰ
• ਹੀਰ
• ਲੂਣਾ

Answer: ਲੂਣਾ. ਕਾਵਿ-ਨਾਟਕ 'ਲੂਣਾ' ਪੂਰਨ ਭਗਤ ਦੀ ਲੋਕ-ਕਥਾ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਮਤਰੇਈ ਮਾਂ ਲੂਣਾ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਤੋਂ ਦੱਸਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਰਚਨਾ ਲਈ 1967 ਵਿੱਚ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਣ ਵੇਲੇ ਬਟਾਲਵੀ ਦੀ ਉਮਰ ਲਗਭਗ 30 ਸਾਲ ਸੀ।