સામાન્ય જ્ઞાન ક્વિઝ (Gujarati GK Quiz)

શિયાળામાં સુરતી પાપડી, રીંગણ, શક્કરિયાં અને મેથીનાં મુઠિયાં ભેગાં કરીને બનતી કઈ ગુજરાતી વાનગી પરંપરાગત રીતે ઊંધા માટલામાં જમીનમાં દાટીને રંધાતી?

• ખીચડી
• ઊંધિયું
• હાંડવો
• ખમણ

Answer: ઊંધિયું. ઊંધિયું નામ ગુજરાતી શબ્દ 'ઊંધું' પરથી આવ્યું છે. પરંપરામાં શાકભાજી ભરેલું માટલું ઊંધું કરીને જમીનના ખાડામાં મુકાતું અને ઉપરથી તાપ કરવામાં આવતો.

'ડાયમંડ સિટી' તરીકે ઓળખાતા કયા ગુજરાતી શહેરમાં દુનિયાના મોટા ભાગના હીરા કાપીને પૉલિશ કરવામાં આવે છે?

• સુરત
• રાજકોટ
• ભાવનગર
• જામનગર

Answer: સુરત. અંદાજ મુજબ દુનિયાના આશરે 80 થી 90 ટકા હીરા સુરતમાં કપાય અને ઘસાય છે. મજાની વાત એ છે કે ભારત પોતે ભાગ્યે જ હીરા ખોદી કાઢે છે, કાચા હીરા બહારથી આયાત થાય છે.

1960માં ગુજરાત અલગ રાજ્ય બન્યું ત્યારથી 1970 સુધી, નવું શહેર ગાંધીનગર બંધાઈ રહ્યું હતું ત્યારે, રાજ્યની રાજધાની કયું શહેર હતું?

• વડોદરા
• રાજકોટ
• અમદાવાદ
• સુરત

Answer: અમદાવાદ. 1960થી 1970 સુધી અમદાવાદ ગુજરાતની રાજધાની હતું. ગાંધીનગરનો માસ્ટર પ્લાન એચ. કે. મેવાડા અને પી. એમ. આપ્ટેએ તૈયાર કર્યો હતો, અને 1970માં સરકારી કચેરીઓ ત્યાં ખસેડાઈ.

ગાંધીજીએ પોતાની આત્મકથા મૂળ ગુજરાતીમાં લખી હતી અને તે 1925થી 'નવજીવન' સાપ્તાહિકમાં હપતે હપતે છપાઈ હતી. તેનું ગુજરાતી નામ શું છે?

• હિંદ સ્વરાજ
• મંગલ પ્રભાત
• દક્ષિણ આફ્રિકાના સત્યાગ્રહનો ઇતિહાસ
• સત્યના પ્રયોગો

Answer: સત્યના પ્રયોગો. 'સત્યના પ્રયોગો અથવા આત્મકથા' 1925થી 1929 દરમિયાન 'નવજીવન'માં છપાઈ. અંગ્રેજીમાં તે 'The Story of My Experiments with Truth' તરીકે જાણીતી છે. બાકીના ત્રણેય વિકલ્પો પણ ગાંધીજીનાં જ પુસ્તકો છે.

સૌરાષ્ટ્રમાં આવેલો કયો પર્વત ગુજરાતનો સૌથી ઊંચો પર્વત છે? તેનાં હજારો પગથિયાં યાત્રાળુઓ ચડે છે અને 2020થી ત્યાં રોપવે પણ શરૂ થયો છે.

• ગિરનાર
• પાવાગઢ
• શત્રુંજય
• સાપુતારા

Answer: ગિરનાર. જૂનાગઢ પાસેનો ગિરનાર લગભગ 1,100 મીટર ઊંચો છે અને ત્યાં હિંદુ અને જૈન મંદિરો છે. તેની તળેટીમાં સમ્રાટ અશોકના શિલાલેખવાળો ખડક પણ છે.

ફેબ્રુઆરી 2024માં ખુલ્લો મુકાયેલો, દેશનો સૌથી લાંબો કેબલ-સ્ટેડ પુલ 'સુદર્શન સેતુ' ઓખાને કયા ટાપુ સાથે જોડે છે?

• પીરમ બેટ
• બેટ દ્વારકા
• દીવ
• ખડીર બેટ

Answer: બેટ દ્વારકા. આશરે 2.3 કિલોમીટર લાંબો આ પુલ ઓખા અને બેટ દ્વારકાને જોડે છે. પહેલાં બેટ દ્વારકાનાં મંદિરોમાં જવા યાત્રાળુઓને હોડીમાં જવું પડતું.

ભારતનું 'ભારત રત્ન' અને પાકિસ્તાનનું સર્વોચ્ચ નાગરિક સન્માન 'નિશાન-એ-પાકિસ્તાન', બંને મેળવનાર એકમાત્ર ભારતીય કોણ છે? તેમનો જન્મ આજના વલસાડ જિલ્લામાં થયો હતો.

• સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલ
• ગુલઝારીલાલ નંદા
• મોરારજી દેસાઈ
• ઇન્દુલાલ યાજ્ઞિક

Answer: મોરારજી દેસાઈ. મોરારજી દેસાઈ 1977માં દેશના પહેલા બિન-કૉંગ્રેસી વડાપ્રધાન બન્યા. ભારત-પાકિસ્તાન સંબંધો સુધારવાના પ્રયાસો માટે પાકિસ્તાને 1990માં અને ભારતે 1991માં તેમને સર્વોચ્ચ નાગરિક સન્માન આપ્યું.

'સૌરાષ્ટ્રની રસધાર'માં કાઠિયાવાડની લોકકથાઓ ભેગી કરનાર કયા લેખકને ગાંધીજીએ 'રાષ્ટ્રીય શાયર'નું બિરુદ આપ્યું હતું?

• ઝવેરચંદ મેઘાણી
• કલાપી
• ઉમાશંકર જોશી
• કનૈયાલાલ મુનશી

Answer: ઝવેરચંદ મેઘાણી. કહેવાય છે કે ઝવેરચંદ મેઘાણીનું કાવ્ય 'છેલ્લો કટોરો' વાંચીને ગાંધીજીએ તેમને આ બિરુદ આપ્યું હતું. મેઘાણીએ લોકગીતો અને લોકકથાઓ ગામેગામ ફરીને ભેગાં કર્યાં હતાં.

દર વર્ષે 24 ઑગસ્ટે 'વિશ્વ ગુજરાતી ભાષા દિવસ' કયા કવિના જન્મદિવસે ઉજવાય છે? 'જય જય ગરવી ગુજરાત' ગીત પણ તેમણે જ લખ્યું હતું.

• દલપતરામ
• નર્મદ
• પ્રેમાનંદ
• અખો

Answer: નર્મદ. નર્મદાશંકર દવે એટલે કે નર્મદનો જન્મ 24 ઑગસ્ટ 1833ના રોજ સુરતમાં થયો હતો. ગુજરાતીમાં જ અર્થ આપતો પહેલો ગુજરાતી શબ્દકોશ 'નર્મકોશ' પણ તેમણે તૈયાર કર્યો હતો.

1822માં ફરદુનજી મર્ઝબાને શરૂ કરેલું, એશિયાનું સૌથી જૂનું અને આજે પણ ચાલતું અખબાર ગણાતું ગુજરાતી અખબાર કયું?

• ગુજરાત સમાચાર
• સંદેશ
• જન્મભૂમિ
• મુંબઈ સમાચાર

Answer: મુંબઈ સમાચાર. મુંબઈ સમાચાર (પહેલાં 'બોમ્બે સમાચાર') 1 જુલાઈ 1822ના રોજ સાપ્તાહિક તરીકે શરૂ થયું અને પછીથી દૈનિક બન્યું. એટલે સૌથી જૂનું ગુજરાતી અખબાર ગુજરાતમાંથી નહીં, મુંબઈથી પ્રકાશિત થાય છે.